A foto de xullo

Antes das vacacións dos nosos políticos , eles, os dous grandes homes da política da España do momento , quixeron deixarnos unha foto tranquilizadora, que promete menos do que desexaríamos. Os acordos que adoptaron ZP e Mariano foron parcos, estreitos e nada concluintes, xa que o principal tema , o que todos os españolitos de ben queremos na palestra, a tan traída e levada crise económica, foi a gran ausente na reunión que tiveron onte os dous líderes políticos. Sin embargo, a foto mostra un cambio de rumbo na maneira de facer as cousas, que esperemos non se quede só en boas intencións, e supoña algo máis que unha pose veraniega para contentar á plebe antes de irse cada un polo seu lado a pasear en chanclas baixo o sol.

Da crise fálase moito nas terrazas de verán, mentres se toma un unha cervexiña ben fría e unha ración de calamares. Cando hai crise bébese máis, díxomo un amigo, e leva razón. Non deixa un os seus vicios habituais, a seu café matutino, a caña no bar, os cubatas nas noites que rematan de madrugada...Pero o que se resinte en epoca de crise é a cesta da compra, comprase máis mortadela e menos carne de vaca. O estado da economía mídese nas despensas das familias de clase de media, non no bullicio que se xenera nun pobo costeiro a finais de xullo. Os que teñen , teñen con crise e sen crise. Os que son pobres, son máis pobres cando hai crise, pero ninguén nota a súa ausencia no paseo de Sanxenxo, porque os pobres non van de vacacións. Nin con crise nin sen crise.

O gris retornou ao escenario de xullo. Non é que me importe demasiado, hai cousas que me joden moito máis. A xente , por exemplo. Hoxe levanteime cruzada e tiven a mala sorte de que se me encheu a oficina de "tocapelotas". E claro, cando a realidade che ven en contra, da igual por onde tires, que acabas escaldado. O mellor sería deitarse a durmir e deixar escapar o día entre as sábanas, sin pensar e sobre todo, sin pretender mudar as cousas. Os reveses hai que deixalos ir, máis nada.

A volta da esquina temos unha ponte breve, que non sei cómo recibila, con qué humor, con qué expectativas. Non pinta ben porque o meu estado de ánimo está un pouco pesimista, floxo, en decadencia. (Quero crer que é o meu estado de ánimo o que flaquea e non son eu mesma a que se desfai en desánimos ineludibles) Entón, qué podo agardar dos días de festa que se presentan por diante? E a resposta prodúceme naúsea: Nada. O verán estase a convertir nun verme que me vai furando as entrañas, que me consume como si ese fose o meu único destino, deixarme aniquilar polo paso de tempo , polos días longos e calurosos, que deberían estar plagados de soños, e que sin embargo se convirten en lodo baixo os meus pés.

Naúsea e nada. Son dous estados de ánimo, febriles os dous, en todo caso. Preciso dunha pastilliña que me cure deste mal, ou polo menos que me faga durmir, ou esquecer, ou perder a consciencia. Lin unha boa frase, que para ser felices hai que ser primeiro estúpidos, logo egoistas e gozar de boa saúde. Roza o tópico e iso disgústame, pero ao mesmo tempo recoñezo certa realidade no razoamento. A estupidez e berce de tranquilidade e ledicia. A intelixencia implica preguntas e máis preguntas, dúbidas e máis dúbidas. Ansiedade. E ao final todo conduce ao mesmo, á naúsea.

Lembro vagamente unha novela claustrofóbica que empregaba as cores para xenerar sensacións. O amarelo é unha cor dificil si imaxinamos de pronto todo tinguido de amarelo. O gris é máis apacible, ainda que tamén ten certa mala prensa. Hoxe a cidade é gris. A choiva é gris. O sol tamén é gris. Incluso o meu corazón se puxo gris de golpe, agora mesmo, mentres escribo. Na agonía do gris deixo caer a miña indiferencia. Hoxe non, non permitas que che fale doutros tempos, doutros meses de xullo que foron felices. Non permitas que me poña a pensar, e moito menos que tome unha determinación. No gris afogo, non podo rexurdir, nin morrer de todo, é espeso , amargo, inconcluso. Gris. Xullo gris.

Me pregunto dónde estás
dónde dejaste la maleta
abierta cargada de ropa sucia.
Me pregunto quién será
ahora la que lave tus calzoncillos
manchados de desventura.
Hoy bajé a desayunar
a la terraza en la que
conocían nuestros gustos
y nadie se fijó en que tu no estás.
Pedías siempre un vaso de agua
-imagino que ahora seguirás
con esa costumbre-
y te tomabas una pastilla de color gris.
Era la que te arreglaba la cabeza.
La camarera sabe que el agua
era para ti, no me la puso.
Esta vez soy yo la que pide
un vaso de agua para tragarme
una pastilla verde.
Para mi corazón, que se está muriendo
desde que te fuiste.
Ver vasos vacíos me encoge
el alma, me llena de lágrimas por dentro.
Todo me parece normal,
una mañana cálida de Julio,
con el periódico anunciando lluvias
en la página del tiempo,
el bullicio de la calle, los coches
a toda velocidad echando humo,
las oficinas llenas, el verano
descargando su furia roja sobre
los que no tenemos vacaciones.
Y sin embargo nada es normal.
Estoy en una cafetería
hablando con una silla vacía.

(Sobre a amistade)

http://www.lavozdegalicia.es/pontevedra/2008/07/22/0003_7003147.htm

Quen ten un amigo ten un tesouro. Supoño que co paso do tempo vai un dándose conta destas pequenas cousas que conforman toda unha sabiduría. Os amigos son o que nos queda cando todo vai mal, e o que temos cando todo vai ben. Onte pasei a tarde cun bó amigo, un amigo deses que se gañou o dereito a chamarse amigo con tempo , dedicación e paciencia. Entende a amistade coma min, con sinceridade e sin remilgos, por riba de convencionalismos e de medias verdades. Somos amigos porque nos queremos e porque cando estamos xuntos todo é sinxelo, as conversas e os silencios. Incluso os bicos, de cando en vez. Somos amigos porque nunca nos propuxemos selo, simplemente estivemos ahí, un e o outro, paso a paso, dende aquel primeiro día no que nos atopamos nunha aula da Facultade de Ciencias Políticas en Santiago de Compostela. Foi no ano 2000, recén estreado o ano. Onte paseamos pola praia e non existía nada máis que aquela tranquilidade baixo o sol, a nosa conversa intrascendente ás veces, o noso xeito de mimarnos, de facernos sentir que podemos contar un co outro a pesar do tempo e da distancia.

A amistade é o único que conta cando non sintes amor verdadeiro cada amencer, cando a familia está lonxe, cando a vida se convirte en algo que nos afoga. Lin este artigo e pensei que tiña razón quen o escribía. Os amigos non se contan en número, mídense en calidade, non en cantidade. Os amigos non sempre che dan a razón, pero ilusionanse cando despois de tempo sin verte agardan a túa visita. Emocionánse ante a proximidade dunha viaxe xuntos. E disfrutan dunha caña contigo a media tarde ao tempo que len o xornal, sin necesidade de cruzar unha palabra. Os amigos non son clones do noso intelecto nin das nosas inquedanzas, non pensan coma nós, nin comparten a nosa ideoloxía. A amistade non precisa tanto, basta o propósito compartido de aceptarnos e querernos.

Luns

Xullo evapórase, fai calor, por fin. Nas oficinas a calor lévase mal, ou moi mal, sobre todo os luns, cando os ollos non queren abrirse e a resaca da fin de semana nos ataca como unha besta destuctora. Non pasou nada relevante, foi tan só unha fin de semana como outra calquera, cos incidentes que suceden cada día e que se convirten en parte das nosas rutinas. Estamos acostumbrados ás desgracias e xa nin nos afecta lelas nos xornais. Pereiro foise do tour e non irá tampouco aos xogos olímpicos, houvo un atentado de ETA , e bastantes mortos nas autoestradas. Nada importante, nada novo.
Eu non lin os xornais, para qué , si no verán vivimos nunhas vacacións continuas nas que todo se resolve con cañitas e caipirinhas ao sol. Pel dorada, area nos pés e na cabeza e moita minisaia. Tortilla e calamares nas terrazas , xelados polos paseos e moito trasnoitar. ¿Quén dixo crise?

Vin unha fotografía dun preso de Guantánamo, púxome os pelos de punta, un escalofrío extraño percorreume o corpo, quitoume a gana de ler a reportaxe. Vendo esa foto dase un conta de que o mundo -o noso mundo- é un lugar hostil , feo , desagradable e nada agradecido. As veces custa crer que sexa habitable. E sin embargo aquí estamos, todos cunha queixa nos beizos, cheos de razóns, alleos ás desgracias dos demais. A quen lle impota a tortura si sucede moi lonxe de nós e son outros os que a sofren. E a quen lle importa que medio mundo morra de fame, ou de cangro de utero, ou de sida. A quen lle importa que miles de persoas durman entre cartóns na nosa cidade, que os vexamos cada día agarrados a un cartón de viño como quen se agarra a única esperanza posible. E mentres o mundo xira sin sentido , cruelmente, nós disfrutamos do verán, e queixamónos de tantas e tantas cousas.

O preso tiña os ollos vendados cunha pañueleta negra. Levaba o pelo longo e barba, consecuencia non dun estilismo hippy senón froito do desaliño que provoca o estar encerrado nunha celda sin condición mínimas de habitabilidade. Sin condicións mínimas de dignidade. Desnudo. As mans atadas con esparadrapo á altura da cadeira. Os pés atados. A vida atada a ese espacio sin lei, na que os presos deixan de ser homes para convertirse en bestas que non merecen nin trato humán nin copaixón.

O mundo é un lugar hostil que me provoca naúsea, espanto , medo. Non sei como podo seguir levantandome cada mañá sabendo que existe ese home cos ollos vendados e un sufrimento real no seu corpo. E sin embargo, ainda disfruto dun día soleado, dun café matutino no bar do Javi, dunha tarde de praia, dun bico nunha praza de Marín cando soa de fondo música atronadora. Somos monstruos por superviviencia. Optimistas a pesar de todo ,en defensa propia. E a nosa natureza, resistir de maneira insolidaria, porque non nos queda outra. Pero monstuos todos, ao fin e ao cabo.

Durmín pouco, casi nada. Durmir no verán paréceme unha perda de tempo. Claro que este é un pensamento cambiante, porque outros días durmir é como unha cura aos males que me aflixen, según. Tampouco me tomo demasiado en serio, e así podo dicir o que me peta. Hoxe durmín pouco, casi nada. Tiña o recordo do último bico marteleándome na cabeza, como unha dor que non se pasa con nada, que non che deixa concentrarte, nin durmir. Nin siquiera sei si o ruído que ese bico está facendo na miña cabeza é para ben ou para mal. Os bico deberían deixar claras as intencións, non sei, ser clarificadores. Pero non, son incógnitas que chegan por sorpresa e que non sabes cando voltarán a repetirse.

O meu - xa mo di un amigo- é golpear a pedra coa cabeza ( esto ven do dito aquel que di " o home é o único animal que tropeza tres veces na mesma pedra", pois ben, dicimos nós, que non tropezamos tres veces, senón que lle damos coa cabeza unha e outra vez, e non aprendemos) ata que acabo coa testa partida polo medio. Caín no mesmo erro que fai uns meses, como si o verán fose unha constante repetición de erros, que se me impoñen como unha condea da que non consigo liberarme. Quizais fun presa dunha maldición ou me botaron mal de ollo, o caso é que móvome en circos e sempre acabo no mesmo punto. Merda de sitio onde acabar, por certo. O bico de onte -gustoume, non digo que non- tiña un recheiro de cousa gastada, pasada de moda, sin xeito. E o peor de todo é que sei que non foi o último.

O home que foi

Adolfo Suárez foi unha peza clave na historia do noso país, o home que fixo posible a transición á democracia nun clima político revolto no que tanto os dun bando coma os do outro estaban cheos de odios e rencores. E nese clima Suárez soupo buscar a fórmula, ter o talante xusto e preciso para negociar con todos e instaurar unha democracia que o tempo nos confirmou como firme e consolidada.

Dende o 2003 non tivemos imaxes de Suárez, gravemente afectado por unha enfermidade dexenerativa, e por iso , a foto do día de onte non podía ser outra que a de Suárez e o Rey, paseando polo xardín da súa casa. A foto móstranos ao expresidente de costas, pero ainda así podemos ver ao que home que foi, elegante e sumamente atractivo, cunha personalidade arrolladora. O Rey pásalle agarimosamente o brazo por riba, e pasea á súa beira, como si fosen dous vellos amigos. Xuntos fixeron unha gran obra, e nesta fotografía resúmese perfectamente os afectos que se profesan.

O colar que lle entregaron onte a Suárez supón a distinción de maior prestixio en todo o mundo, e sin embargo no caso de Suárez non deixa de ser unha distinción póstuma. Non lembra quen é nin quen foi, e non alcanza a comprender -ironías deste mundo- o papel que xogou na historia de España. Simplemente pasea tranquilamente polo seu xardín cun home que foi a visitalo, un home que lle fala con cariño, que lle resulta amable e cercano. Descoñece que é o Rey, que foi levarlle unha condecoración importante, descoñece que el foi presidente de España, que a historia deste país está en deuda permanente con el porque fixo posible a convivencia pacífica de todos despois de tantos anos de dictadura. Un home que perde a súa memoria perde tamén en parte a súa identidade, ainda que a min gústame crer que un home que tivo unha vida tan plena , ainda sin recordos , ten que conservar nalgún recuncho do seu ser a esencia última do que foi.